Genel diş bakımı
Düzenli kontrol, diş taşı temizliği, dolgu ve koruyucu uygulamalarla dişleri uzun süre sağlıklı tutmaya yönelik temel bakım.
- Düzenli kontrol
- Kompozit dolgu
- Koruyucu bakım
Özet: önemli noktalar
- Düzenli diş kontrolü, çürük ve diş eti sorunlarını henüz ağrı yapmadan yakalamanın en kolay yoludur.
- Erken evredeki çürükler çoğu durumda diş rengindeki kompozit dolguyla tedavi edilebilir.
- Diş taşı fırçayla çıkmaz ve diş eti iltihabının en sık nedenlerinden biridir.
- Gece diş sıkan veya gıcırdatan kişilerde gece plağı, dişleri aşınmaya karşı korumaya yardımcı olabilir.
- Günde iki kez florürlü macunla fırçalama ve ara yüz temizliği, evde yapılabilecek en etkili korumadır.
Ağız sağlığında en büyük farkı çoğu zaman en basit adımlar yaratır. Yılda belirli aralıklarla yapılan bir kontrol, küçük bir çürüğü dolguyla çözülebilecekken yakalamayı, diş taşını diş eti hastalığına dönüşmeden temizlemeyi ve diş sıkma gibi alışkanlıkları dişler aşınmadan fark etmeyi sağlar.
Konya'da diş hekimi olarak hastalarımla en çok bu temel bakım randevularında karşılaşıyorum. Bu sayfada genel diş bakımının neleri kapsadığını, diş dolgusunun nasıl yapıldığını, flor ve gece plağı gibi koruyucu uygulamaları ve evde izlenebilecek pratik bir bakım düzenini bir arada bulabilirsiniz.
Diş kontrolü ne sıklıkla yapılmalı?
Çoğu yetişkin için düzenli aralıklarla yapılan kontroller yeterlidir; ancak bu aralık herkes için aynı değildir. Çürük oluşumu sık olan, diş eti hastalığı öyküsü bulunan, diyabeti olan veya sigara içen kişilerde daha sık kontrol gerekebilir.
Kontrol randevusunda dişler, diş etleri, dil, yanak içi ve damak incelenir. Eski dolguların kenarları, diş sıkmaya bağlı aşınma izleri ve ısırma düzeni değerlendirilir. Gözle görülemeyen ara yüz çürükleri veya kök ucu sorunları için gerekli görüldüğünde röntgen alınır.
Kontrol randevusu yalnızca sorun aramak için değildir. Bu görüşmede fırçalama alışkanlıklarınızı, beslenme düzeninizi ve dişlerinizle ilgili şikâyetlerinizi konuşur, bir sonraki kontrole kadar nelere dikkat etmeniz gerektiğini birlikte belirleriz.
Diş dolgusu (kompozit dolgu) nasıl yapılır?
Kompozit dolgu, diş rengine uyumlu, ışıkla sertleşen bir dolgu malzemesidir. Çürük temizlendikten sonra dişe yapıştırılarak uygulanır ve dişin doğal formuna göre şekillendirilir.
- Çürüğün tespitiÇürüğün yeri ve derinliği muayene ve gerekirse röntgenle belirlenir.
- UyuşturmaGerekli durumlarda bölge lokal anesteziyle uyuşturulur. Çok yüzeysel çürüklerde buna her zaman ihtiyaç olmayabilir.
- Çürüğün temizlenmesiÇürük doku temizlenir, sağlam diş dokusu mümkün olduğunca korunur.
- Yapıştırma ve katmanlamaDiş yüzeyi hazırlanır, kompozit katmanlar hâlinde yerleştirilip ışıkla sertleştirilir.
- Şekillendirme ve kapanış kontrolüDolgu dişin formuna göre şekillendirilir, ısırma kontrol edilir ve yüzey parlatılır.
Çürük çok derinse ve sinire yakınsa, dolgu altına koruyucu bir materyal konabilir. Çürük sinire ulaşmışsa kanal tedavisi gündeme gelebilir.
Dolgunun ömrü; dolgunun büyüklüğüne, dişin konumuna, diş sıkma alışkanlığına ve ağız bakımına göre değişir. Madde kaybının çok fazla olduğu dişlerde dolgu yerine inley, onley veya kaplama gibi daha dayanıklı restorasyonlar önerilebilir. Hangisinin uygun olduğu kalan sağlam diş dokusuna bakılarak belirlenir.
Diş taşı temizliği neden gerekli?
Dişlerin yüzeyinde biriken bakteri plağı, tükürükteki minerallerle birleşerek zamanla sertleşir ve diş taşına dönüşür. Diş taşı fırçayla çıkmaz, pürüzlü yüzeyiyle daha fazla plak tutar ve diş eti kanamasına, ağız kokusuna ve ileride diş eti çekilmesine yol açabilir.
Diş taşı temizliği, ultrasonik aletler ve el aletleriyle dişin yüzeyinden taşların ayrılması ve ardından yüzeylerin parlatılmasıyla yapılır. Diş taşı oluşum hızı kişiden kişiye değiştiği için temizlik sıklığı da muayenede belirlenir.
Diş eti kanaması, diş eti çekilmesi veya diş eti cepleri gibi bulgular varsa, yüzeysel temizliğin ötesinde bir diş eti tedavisi gerekebilir. Bu ayrım muayenede diş etleri ölçülerek yapılır.
Flor, fissür örtücü ve gece plağı kimler için uygundur?
- Flor uygulaması: Diş minesini çürüğe karşı daha dirençli hâle getirmeye yardımcı olur. Yetişkinlerde de çürük riski yüksek olanlarda, kök yüzeyi açığa çıkmış hastalarda veya hassasiyet yaşayanlarda değerlendirilebilir.
- Fissür örtücü: Azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki derin oluklara uygulanan ince bir koruyucu tabakadır. Çoğunlukla çocuklarda kullanılsa da çürüksüz ama derin oluklu dişleri olan bazı yetişkinlerde de tercih edilebilir.
- Gece plağı: Uykuda diş sıkan veya gıcırdatan (bruksizm) kişiler için ağza özel hazırlanan bir koruyucudur. Dişlerin aşınmasını ve dolguların kırılmasını önlemeye, çene kaslarındaki yükü azaltmaya yardımcı olabilir.
Sabahları çene yorgunluğu, şakaklarda ağrı veya dişlerde düzleşmiş yüzeyler fark ediyorsanız bunu kontrolde mutlaka belirtin. Bu belirtiler gece diş sıkmanın işareti olabilir.
Diş hassasiyeti ve ağız kokusu ne zaman muayene gerektirir?
Soğuk içerken veya diş fırçalarken kısa süren bir sızı, çoğu zaman açığa çıkmış kök yüzeyinden ya da mine aşınmasından kaynaklanır. Hassasiyet giderici macunlar ve flor uygulaması bu durumda yardımcı olabilir. Ancak hassasiyet uzun sürüyor, kendiliğinden başlıyor veya tek bir dişte belirginleşiyorsa çürük ya da çatlak açısından muayene gerekir.
Ağız kokusunun büyük kısmı ağız içi kaynaklıdır: dil üzerindeki birikim, diş taşı, diş eti iltihabı, çürük dişler veya iyi temizlenmeyen protezler en sık nedenlerdir. Bu kaynaklar giderildiği hâlde koku sürüyorsa, burun, sinüs veya sindirim sistemi gibi diğer nedenler için ilgili hekime danışmak gerekebilir.
Evde ağız bakımı nasıl yapılmalı?
- Günde en az iki kez, özellikle yatmadan önce, florürlü diş macunuyla yaklaşık iki dakika fırçalamak
- Fırçalamadan sonra ağzı bolca suyla çalkalamak yerine macunun koruyucu etkisinin kalması için hafifçe tükürmekle yetinmek
- Dişler arasını her gün diş ipi veya ara yüz fırçasıyla temizlemek
- Dili de fırçalamak veya dil temizleyici kullanmak
- Şekerli ve asitli içecekleri gün boyuna yaymak yerine öğün aralarında sınırlamak
- Diş fırçasını kılları açıldığında ya da birkaç ayda bir yenilemek
Dt. Emre Atalay olarak kontrol, dolgu ve diş taşı temizliği için hastalarımı Dentual Selçuklu ve Dentual Karatay kliniklerinde kabul ediyorum. Randevu için 0546 733 27 13 numaralı telefon ve WhatsApp hattını arayabilir veya sitedeki hızlı randevu talebi butonunu kullanabilirsiniz.
